De Wtl regelt verschillende tegemoetkomingen voor werkgevers om de kosten van arbeid te verlagen en werkgelegenheid te bevorderen. Een van deze tegemoetkomingen is het lage-inkomensvoordeel (hierna: LIV). Deze wet is in het leven geroepen om werkgevers te stimuleren om mensen met een relatief laag inkomen in dienst te nemen of te houden door middel van een financiële tegemoetkoming. 

Het LIV is een financiële tegemoetkoming voor werkgevers die werknemers in dienst hebben met een salaris tussen 100% en 125% van het minimumloon. De hoogte van het voordeel hangt af van het gemiddelde uurloon van de werknemer en de hoeveelheid verloonde uren. Het doel van het LIV is om werkgelegenheid voor laagbetaalde werknemers te stimuleren en te behouden.

De Wtl wordt afgeschaft vanwege diverse beleidsmatige en financiële overwegingen. De belangrijkste reden voor het afschaffen van het LIV, een van de tegemoetkomingen onder de Wtl, is dat het niet effectief genoeg wordt geacht in het stimuleren van werkgelegenheid voor werknemers met lage inkomens​.

In het coalitieakkoord van Rutte IV is vastgelegd dat het LIV per 1 januari 2025 wordt afgeschaft.

De afschaffing is onderdeel van een bredere herstructurering van tegemoetkomingen, waarbij onder andere het loonkostenvoordeel (LKV) voor oudere werknemers stapsgewijs wordt afgebouwd en andere regelingen worden verruimd om effectiever te zijn​.

De overheidsinkomsten uit de vennootschapsbelasting lagen in 2023 op 48 miljard euro, een verdubbeling ten opzichte van vijf jaar geleden. In dezelfde periode stegen de totale inkomsten uit belastingen en sociale premies met ongeveer een derde. Hierdoor nam het belang van de vennootschapsbelasting voor de schatkist toe. Dit meldt het CBS op basis van voorlopige cijfers over de overheidsfinanciën van 2023.

Aandeel vennootschapsbelasting in collectieve lasten nam toe

De opbrengst van de vennootschapsbelasting nam de afgelopen jaren sterker toe dan de opbrengst van de meeste andere belastingen en sociale premies die de overheid incasseert. Het aandeel van de vennootschapsbelasting in de zogenoemde collectieve lasten, het totaal aan belastingen en sociale premies, steeg hierdoor. Waar het aandeel in 2018 op 8 procent lag, was dat in 2023 toegenomen tot 12 procent. Hiermee is de vennootschapsbelasting een van de belangrijkste inkomstenbronnen van de overheid. 

De loon- en inkomstenheffing (loon- en inkomstenbelasting plus premies volksverzekeringen) is verreweg de grootste inkomstenbron; in 2023 bedroegen de overheidsinkomsten hieruit 128 miljard euro, bijna een derde van de collectieve lasten. De inkomsten uit de loon- en inkomstenheffing namen de afgelopen vijf jaar met een kwart toe. Met opbrengsten van respectievelijk 76 miljard euro en 53 miljard euro in 2023 hebben ook de btw en de premie voor het Zorgverzekeringsfonds een groot aandeel in de inkomsten uit belasting en sociale premies. Gezamenlijk zijn de loon- en inkomstenheffing, btw, premie voor het Zorgverzekeringsfonds en vennootschapsbelasting goed voor drie kwart van de collectieve lasten.

Vennootschapsbelasting groeide laatste jaren harder dan het bbp

De inkomsten uit de vennootschapsbelasting stegen in de afgelopen jaren relatief sterker dan de omvang van de economie, het bruto binnenlands product (bbp). Winsten van bedrijven bewegen over het algemeen meer dan de andere onderdelen van het bbp, zoals lonen van werknemers. Doordat winsten echter minder dan de helft van het bbp vormen, stijgt in tijden van economische groei de vennootschapsbelasting relatief harder dan het bbp. Daarnaast speelt mee dat tijdens de coronacrisis bedrijven de mogelijkheid werd geboden om de voorlopige aanslag in 2020 te verlagen. Hierdoor is achteraf gezien in 2020 te weinig afgedragen, wat tot flinke nabetalingen in de daaropvolgende jaren leidde. Het CBS corrigeert hier niet voor in de registratie van de inkomsten uit de vennootschapsbelasting. 

Naast de coronacrisis werkten ook de gestegen energieprijzen door in de opbrengst van de vennootschapsbelasting, aangezien de winsten in de fossiele sector hierdoor toenamen. In 2023 stegen de inkomsten uit de vennootschapsbelasting daarnaast door een aanpassing van de tarieven. Zo betaalden bedrijven in dat jaar over de winst tot 200.000 euro 19 procent winstbelasting, tegenover 15 procent tot een winst van 395.000 euro in 2022. In beide jaren lag het tarief in de tweede schijf op 25,8 procent. 

Het reëel beschikbaar inkomen van huishoudens was in het eerste kwartaal van dit jaar 1,9 procent hoger dan een jaar eerder. De toename is vooral toe te schrijven aan een stijging van de beloning van werknemers, door hogere cao-lonen. De hypotheekschuld groeide met 7,1 miljard euro ten opzichte van een kwartaal eerder, naar 861,6 miljard euro. Dit meldt het CBS op basis van nieuwe cijfers over de financiën van huishoudens.

Beloning werknemers draagt meest bij aan stijging huishoudinkomen

Het inkomen van zowel werknemers als zelfstandigen lag hoger dan in het eerste kwartaal van 2023. De totale beloning van werknemers groeide met 7,4 procent. Het aantal banen groeide met 0,9 procent, terwijl de cao-lonen 6,6 procent hoger waren. Het gemengd inkomen lag 5,9 procent hoger. Vooral in de gezondheidszorg, horeca en detailhandel nam het inkomen van zelfstandigen toe.

De stijging van het totaal aan ontvangen uitkeringen bedroeg 7,4 procent. Dat komt vooral doordat uitkeringen vaak zijn gekoppeld aan het minimumloon, dat ten opzichte van een jaar eerder met bijna 7 procent toenam. Huishoudens betaalden 9,8 procent meer belastingen en sociale premies.

Om tot het reëel beschikbaar inkomen te komen, wordt het netto beschikbaar inkomen gecorrigeerd voor prijsstijgingen.

Hypotheekschuld neemt toe, schuldquote daalt

In het eerste kwartaal van 2024 nam de woninghypotheekschuld toe met 7,1 miljard euro vergeleken met een kwartaal eerder. De hypotheekschuld loopt sterker op dan vorig jaar doordat de huizenprijzen in het eerste kwartaal hoger lagen dan een jaar eerder en er meer woningen werden verkocht. Doordat de economie nominaal harder groeide, nam de hypotheekschuld als percentage van het bbp af; van 80 procent in het vierde kwartaal van 2023 naar 79,5 procent in het eerste kwartaal van 2024. Dit is het laagste niveau na het vierde kwartaal van 2001.

X, een bv die haar activiteiten omschrijft als 'fractional sailing', biedt jaarabonnementen aan waarbij zeiljachten tegen vergoeding ter beschikking worden gesteld. Deze jachten hebben vaste ligplaatsen in twee jachthavens met uitgebreide faciliteiten zoals toiletten, douches, elektriciteit, water, afvaldepots, groenvoorzieningen en parkeerplaatsen.Voor Hof Den Haag was de vraag of deze activiteiten van X vallen onder 'gelegenheid geven tot sportbeoefening' zoals bedoeld in post b.3 van Tabel I, waardoor ze onder het verlaagde btw-tarief zouden vallen.

Het Hof oordeelde dat dit niet het geval was, omdat de gecombineerde dienst van het ter beschikking stellen van een zeiljacht en het gebruik van jachthavenfaciliteiten niet overeenkomt met het begrip sportaccommodatie volgens de BTW-richtlijn 2006.

Het Hof voegde eraan toe dat het gebruik van een kajuitjacht niet altijd als sportbeoefening kan worden gezien. X ging in cassatie en de Hoge Raad heeft nu geoordeeld dat het Hof een onjuiste rechtsopvatting had over de reikwijdte van post b.3 van Tabel I.

Volgens de Hoge Raad kan er ook sprake zijn van 'gelegenheid geven tot sportbeoefening' als het sporten deels op openbaar terrein plaatsvindt, mits dit samen gaat met het beschikbaar stellen van een accommodatie voor sporters. De faciliteiten van de jachthavens en het gebruik ervan door de abonnementhouders voor en na het zeilen voldoen aan deze criteria.

Daarnaast is algemeen bekend dat zeilen een aanzienlijke lichamelijke activiteit vergt, ook voor recreatieve zeilers. Het oordeel van het Hof dat de kajuitzeiljachten niet voor sportbeoefening worden gebruikt, werd door de Hoge Raad als onjuist bevonden. Hiermee is het cassatieberoep van X gegrond verklaard.