Landen zetten overnames, fusies en andere vormen van investeringen in bedrijven vaker in om hun invloed te vergroten. Nederland wil voorkomen dat vitale processen zo verstoord raken of dat sensitieve technologie via deze weg in verkeerde handen valt. Daarom bestaat sinds 2023 de Wet veiligheidstoets investeringen, fusies en overnames (vifo). Het kabinet heeft besloten tot een uitbreiding van deze wet per 1 januari 2027. Het voornemen is het toevoegen van 6 technologieën waarbinnen een veiligheidstoets kan plaatsvinden.

De 6 technologieën zijn:

• biotechnologie (deels, bijvoorbeeld stamceltechnologie en zaadveredeling);
• kunstmatige intelligentie (AI);
• geavanceerde materialen;
• nanotechnologie;
• sensor- en navigatietechnologie;
• nucleaire technologie voor medisch gebruik.

Minister Heleen Herbert (Economische Zaken en Klimaat) heeft de aanpassing van het besluit over de reikwijdte van de wet aangeboden aan de Tweede en Eerste Kamer. Vervolgens wordt het besluit voor advies aan de Raad van State voorgelegd.

Minister Heleen Herbert (Economische Zaken en Klimaat): “Als minister wil ik onze maatschappij, onze economie en ons bedrijfsleven weerbaarder maken. Dat is hard nodig, want de internationale veiligheidssituatie is de afgelopen jaren helaas verslechterd. Nederland is doelwit van cyberoperaties, spionage en sabotage. Daarom moeten we als kabinet kennis, innovaties en bedrijven beschermen en versterken. Het streven blijft een open economie, maar we zijn scherp op risico’s.”

“Door 6 nieuwe technologieën toe te voegen aan de wet, zetten we een goede stap voor onze veiligheid en publieke belangen. Tegelijkertijd is zelf investeren in onze economie ook nodig. Bijvoorbeeld door miljarden euro’s extra in innovatieve technologieën als fotonica, quantum, AI en cloud. Maar ook door de groei van startups en scale-ups beter te financieren of waardeketens te verbreden zoals in de chipsector.”

Huidige investeringstoetsing in sensitieve technologie en vitale sectoren

In Nederland vindt al investeringstoetsing plaats bij overnames, fusies en andere vormen van investeringen in sensitieve technologie. Zo toetst de Wet vifo dit sinds 2023 voor de defensie-industrie, quantum, fotonica, halfgeleiders en dual use (technologie voor zowel militair als civiel gebruik). Hier komen dus per 1 januari 2027 6 technologieën bij. Ook vindt er investeringstoetsing plaats binnen bepaalde vitale sectoren als energie en digitale infrastructuur. Dit gebeurt zowel via de Wet vifo als via sectorale wetgeving zoals de Wet Ongewenste Zeggenschap Telecommunicatie (2020) of de Energiewet. 

Het Bureau Toetsing Investeringen (BTI) van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat beoordeelt bij de investeringstoetsing of er een risico ontstaat voor de nationale veiligheid. Blijken er risico’s te zijn, dan kunnen er voorwaarden worden verbonden aan de investering en kan het BTI deze in het uiterste geval (gedeeltelijk of geheel) verbieden.

De meldingen, onderzoeken en uitkomsten met betrekking tot investeringen, fusies en overnames die het BTI tegen het licht houdt in het kader van de wet Vifo, worden niet openbaar gemaakt in verband met bedrijfsgevoelige informatie. Wel rapporteert het ministerie van EZK jaarlijks over het aantal zaken dat onder de loep is genomen.

De aanbesteding voor het platform waar Logius (DigiD) op draait zal gaan via de Aanbestedingswet Defensie – en Veiligheid (ADV). Via de ADV zijn er meer mogelijkheden om risico’s voor nationale veiligheid te beperken. Dit werd besloten door de staatssecretaris van Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid, Eric van der Burg.

Eric van der Burg, staatssecretaris Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid: 

“Logius, en DigiD, zijn een belangrijk deel van onze digitale dienstverlening. Zo wordt DigiD inmiddels door meer dan 16,5 miljoen mensen gebruikt. Het is goed om grip te hebben op de systemen waar Nederlanders dagelijks mee te maken hebben."

De huidige overeenkomst voor het platform van Logius is met Solvinity. Deze overeenkomst werd op 6 mei 2026 verlengd en loopt uiterlijk in augustus 2028 af. Gelijktijdig hiermee startten de voorbereidingen voor een nieuwe aanbesteding. Onlangs werd een overname van Solvinity door het bedrijf Kyndryl verboden op basis van een advies van het Bureau Toetsing Investeringen. Naar aanleiding van de potentiële overname hebben het ministerie van BZK en Logius kritisch gekeken naar een mogelijkheid om aan te besteden waarbij er meer grip is op risico’s voor nationale veiligheid dan reguliere Europese aanbestedingen. De route via de Aanbestedingswet Defensie – en Veiligheid biedt deze mogelijkheden. Bij het toekennen van de aanbesteding zal de Kamer opnieuw geïnformeerd worden.

Iedere werknemer in Nederland heeft recht op ten minste het wettelijk minimumloon. Er zijn echter situaties waarin niet vastgesteld kan worden of dit loon ook daadwerkelijk is betaald. Dit komt met name bij arbeidsmigranten voor. Er komt daarom een wet die regelt dat werknemers in dat geval alsnog het minimumloon krijgen. Ook is het voortaan de werkgever die dan moet bewijzen dat het minimumloon wel is betaald. In plaats van dat de werknemer of de Arbeidsinspectie moet bewijzen dat er sprake is van onderbetaling. Dit schrijft minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in een brief aan de Tweede Kamer.
 
Minister Vijlbrief: "Een werkgever moet altijd zorgen voor een eerlijk loon en veilig werk. Iedereen in Nederland heeft daar recht op, waar je ook vandaan komt. Deze wet gaat werknemers beter beschermen tegen werkgevers die hun personeel onderbetalen."

De Arbeidsinspectie houdt toezicht op de naleving van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag. Door gebrekkige administratie bij de werkgever is niet altijd vast te stellen of er sprake is van onderbetaling. In deze gevallen kan de Arbeidsinspectie wel een boete opleggen voor het niet of niet tijdig verstrekken van de gevraagde informatie. Maar omdat onderbetaling niet kan worden vastgesteld, krijgen deze werknemers niet het loon waar ze recht op hebben.

De bewijslast omdraaien

Minister Vijlbrief wil via 2 verschillende manieren ervoor zorgen dat mensen wel krijgen waar ze recht op hebben. Dit moet in de wet geregeld worden via een zogeheten rechtsvermoeden. Via het rechtsvermoeden wordt de bewijslast omgedraaid.

Als de Arbeidsinspectie vermoedt dat werknemers te weinig betaald krijgen en de werkgever de gevraagde administratie niet toont, mag ze een fictieve onderbetaling van het loon berekenen. Daarna kan ze de werkgever verplichten om dit geld alsnog te betalen. Zo helpt het rechtsvermoeden werknemers om hun loon daadwerkelijk te ontvangen.

Ook in de rechtszaal is het de werkgever die straks moet bewijzen dat het wettelijk minimumloon wel is betaald. Op dit moment ligt de bewijslast nog bij de werknemer. Werknemers ervaren dat het lastig is om aan te tonen dat er sprake is van onderbetaling. Zeker wanneer de werknemer weinig documenten heeft ontvangen van de werkgever.

Vervolg

De introductie van het rechtsvermoeden vormt een extra instrument dat kwetsbare werknemers kan helpen om hun verdiende loon daadwerkelijk te ontvangen. Het rechtsvermoeden was ook één van de aanbevelingen van het Aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten. De komende maanden zal de minister het rechtsvermoeden verder uitwerken tot een wetsvoorstel.

Werkgevers kunnen vanaf vandaag weer SLIM-scholingssubsidie aanvragen voor opleidingen van hun medewerkers. Voor individuele aanvragen is in 2026 in totaal € 4 miljoen beschikbaar. Aanvragen kunnen worden ingediend tot en met 31 december 2026. Collectieve aanvragen zijn mogelijk van 1 september tot en met 16 oktober 2026.

Wat is er veranderd?

De regeling voor de SLIM-scholingssubsidie is op meerdere punten aangepast en verduidelijkt. Alle wijzigingen staan in de wijzigingsregeling. Belangrijke wijzigingen zijn:

• Het begrip scholingspakket is verder toegelicht. Hiermee is duidelijker welke scholing voor subsidie in aanmerking komt.
• Het begrip werkgever is uitgebreid met maatschapsvissers (bemanningsleden in een vissersmaatschap). Maatschappen in de zeevisserij vervullen een coördinerende rol voor opleiding, training en ontwikkeling van individuele bemanningsleden aan boord van kotters. Deze vorm van maatschap is als werkgever aangemerkt, gelet op de specifieke arbeidsomstandigheden van bemanningen op zeevissersvaartuigen.
• De voorwaarden voor subsidiabele opleidingen zijn verduidelijkt. Scholing komt niet in aanmerking voor subsidie als deze al is ingekocht of aangevraagd voordat deze voor het eerst subsidiabel werd. Daarbij is de factuurdatum leidend.
• Keuzedelen hebben voortaan een vast subsidiepercentage van 90%. De scholingspakketten zijn per 22 mei 2026 aangepast. Hier is eerder al over gecommuniceerd via een nieuwsbericht van UVB. 
• Voor publiek bekostigde OCW-erkende opleidingen hoeft geen marktconformiteit meer te worden aangetoond. Ook hoeven deze opleidingen niet meer te worden opgenomen in offerteprocedures.
• Voor collectieve aanvragen start de projectperiode voortaan automatisch op de eerste dag van het aanvraagtijdvak waarin de aanvraag is gedaan.
• Centrumgemeenten kunnen namens een arbeidsmarktregio meedoen aan een collectief met een intentieverklaring, in plaats van alleen via een samenwerkingsovereenkomst. Het ondertekenen van of een intentieverklaring of een samenwerkingsovereenkomst is wel minimaal vereist als bevestiging van deelname aan het collectief. Hiermee bevestigt de centrumgemeente met welke sector(en) samenwerking wordt vormgegeven om de subsidie uit te voeren.
• Voor publiek gefinancierde werkgevers geldt dat de eigen middelen uit publieke middelen komen en worden gezien als eigen middelen van de werkgever. Een voorbeeld hiervan zijn door OCW-bekostigde onderwijsinstellingen die gefinancierd worden van overheidswege via de lumpsumfinanciering en OCW-subsidieregelingen zoals de subsidieregeling Zij-instroom in Beroep. Dit bleek al impliciet uit de regelingstekst, maar is nu explicieter gemaakt in de toelichting bij de regeling.
• Beoordeelbare dossiers voor een NLQF-inschalingsaanvraag zijn niet langer subsidiabel vanaf 21 augustus 2026. Tot 31 maart konden opleidingen met een beoordeelbaar dossier worden aangemeld bij Uitvoering van Beleid (UVB). Opleidingen die voor 31 maart zijn gemeld bij UVB en subsidiabel zijn worden opgenomen in het scholingspakket dat vastgesteld wordt op 22 mei 2026. Dat betekent dat opleidingen met een beoordeelbaar dossier pas weer opgenomen kunnen worden in het scholingspakket als er een positief NLQF-inschalingsbesluit is. Voor meer informatie kunt u ook kijken op de website van het NCP NLQF.

Extra ondersteuning op vernieuwde website UVB.

De website van Uitvoering Van Beleid (UVB) is vernieuwd en gebruiksvriendelijker gemaakt. Werkgevers vinden daar nu ook een stappenplan voor het aanvragen van subsidie. Daarnaast zijn de vragen en antwoorden vernieuwd en ingedeeld voor 4 doelgroepen:

• individuele werkgevers;
• onderwijswerkgevers;
• collectieven;
• opleiders.

Meer informatie

Meer informatie over de regeling staat op de website van Uitvoering Van Beleid en op Overheid.nl.