Checklist

  • Identiteit van partijen en bevoegdheid ondertekenaar (om overeenkomst aan te gaan en om over de goederen te beschikken).
  • Wat is de rechtsgrond van de overeenkomst (bijvoorbeeld koop)?
  • Welke prestaties worden er van partijen bij de overeenkomst verwacht?
  • Is aan de wettelijke voorschriften met betrekking tot de overeenkomst voldaan?
  • Beschikken beide partijen over voldoende informatie?
  • Hoe, waar en wanneer wordt er afgeleverd?
  • Wat is de kwaliteit en kwantiteit van de leverantie?
  • Hoe is het eventuele transport geregeld?
  • Is er een regeling voor eventuele schade opgenomen?
  • Wanneer gaat het risico van schade of verlies van de zaken over op de wederpartij?
  • Wie draagt er zorg voor het afsluiten en betalen van een eventuele verzekering?
  • Wanneer en hoe (contant/bank/welke valuta) wordt er betaald?
  • Welke zekerheden zijn gewenst voor de afdekking van aanmerkelijke risico's (een aanbetaling, een bankgarantie, een vrijwaring, een borgstelling, een eigendomsvoorbehoud, pand, hypotheek)?
  • Welke sancties staan er op niet-nakoming? (vertragingsrente - of een boetebeding)?
  • Hoe worden geschillen opgelost?
  • Welke rechter is bevoegd?
  • Hoe eindigt de overeenkomst (door nakoming ineens, door opzegging of door verloop van tijd)?
  • Is er een rechtskeuze gemaakt (vooral van belang als het contract met een buitenlandse partner wordt gesloten of als de overeenkomst geheel of ten dele in het buitenland wordt uitgevoerd)?

Overeenkomsten en niet-nakoming

In veel overeenkomsten worden de gevolgen van het niet-nakomen van de overeenkomst vaak maar zeer summier behandeld. Dat levert vaak onzekerheid op die door een vakkundig opgestelde tekst had kunnen worden voorkomen. En dan nog gezwegen van de onnodige ergernis en de kosten.

Overmacht
Allereerst moet worden vastgesteld of de niet-nakoming door één der partijen aan deze partij toe te rekenen is, bijvoorbeeld op grond van schuld of van een risico-aansprakelijkheid. Is er sprake van niet toerekenbare niet-nakoming, dan wordt ook wel de term 'overmacht' gebruikt. In dat geval is diegene die door overmacht is getroffen, niet aansprakelijk voor verdere uitvoering van de overeenkomst. Om discussie wat nu precies onder overmacht moet worden verstaan te voorkomen is van belang om een aantal mogelijke gevallen als overmacht aan te merken in de overeenkomst of de daarbij behorende algemene voorwaarden.

Niet-nakoming
Van het grootste belangKomt de schuldenaar daarentegen wél toerekenbaar zijn verplichtingen niet na, dan heeft de schuldeiser de volgende keuzes:

  • nakoming van de overeenkomst vorderen;
  • de overeenkomst ontbinden;
  • zijn eigen prestatie opschorten totdat de wederpartij aan zijn verplichtingen heeft voldaan;
  • betreft het geschil een roerende zaak die in de feitelijke macht is van de schuldeiser, dan kan de schuldeiser de zaak op grond van zijn retentierecht onder zich houden tot het moment dat de schuldenaar aan zijn schuld heeft voldaan;
  • Daarnaast is het mogelijk om schadevergoeding te vragen. De schadevergoeding kan vaak al in de overeenkomst zelf worden geregeld, bijvoorbeeld in de vorm van een boete of een boete-rente. Ook is het mogelijk om in de plaats daarvan volledige schadevergoeding te vorderen, waaronder de gederfde winst. Een probleem bij het vorderen van volledige schadevergoeding is dat de schuldeiser dan moet bewijzen hoeveel schade hij heeft geleden. Bij feitelijk onmacht van de debiteur om na te komen zal de crediteur mogelijk een afbetalingsregeling met de debiteur kunnen treffen. Zijn advocaat kan hem daarbij als ervaren onderhandelaar terzijde staan.

Bijzondere vormen van overeenkomsten
Voor een aantal overeenkomsten heeft de wetgever speciale regels vastgesteld. Vaak kan er door beide partijen in de overeenkomst van deze regels niet worden afgeweken. Gebeurt dat toch, dan heeft dat gevolgen voor de geldigheid van de overeenkomst als geheel of in ieder geval voor de betreffende bepaling uit de overeenkomst. In het algemeen betreft dit overeenkomsten waarbij het economisch krachtsverschil tussen partijen erg groot is. Bijvoorbeeld tussen een verhuurder en een huurder of een werkgever en een werknemer. Bovendien is de consument beschermd door de regeling van de consumentenkoop. Hierin past de bescherming bij koop op afstand. Als u overeenkomsten afsluit van huur, huurkoop, een agentschap, op het gebied van transport of verzekeringen of met consumenten als wederpartij, dan verdient het aanbeveling om een jurist te raadplegen. Dat geldt temeer indien sprake is van concurrentie beperkende of exclusieve afspraken. Raadpleeg hem/haar vooral tijdig! U voorkomt daarmee dat de afgesloten overeenkomsten in strijd zijn met de wet. En daardoor veel onnodige ergernis en kosten.